Qari tal-provi ta’ dokumenti PDF11: Għeluq u kummenti ġenerali

Issa li rajna kif jaħdmu bażikament l-Acrobat Reader XI u DC, tajjeb li nikkunsidraw xi aspetti ġenerali li jirrigwardaw liż-żewġ verżjonijiet jew li hemm bżonn inżommu f’rasna meta nużaw dawn il-programmi.

L-Acrobat Reader mhux iddisinjat biex joħloq dokumenti bħalma huwa l-Microsoft Word, imma huwa speċifikament għodda biex tgħinek tirrevedi dokument. Lanqas huwa programm ta’ editjar. Għaldaqstant ma nkunux ġusti jekk nippruvaw inqabbluh mal-Word.

Dan jimplika ħafna affarijiet, fosthom:

• Qed taħdem fuq kopja ta’ dokument oriġinali (is-sors) u t-tibdiliet li se tagħmel mhumiex se jaffettwaw is-sors direttament.
• Ma tistax tmiss it-test li diġà jeżisti. Li tista’ tagħmel hu li timmarkah u tikkummenta fuqu.
• Ma hemm l-ebda mod biex tirrinġa t-tipa (fonts). Jekk jasallek dokument bl-alfabett Ingliż m’hemmx mod awtomatiku li jaqleb għall-ittri Maltin.
• M’għandekx għodda bħat-Find & Replace tal-MS Word biex tbiddel każijiet ta’ żbalji ripetuti. L-aktar li tista’ tagħmel f’dan il-każ huwa li tikkoreġi l-ewwel każ, tannotah biex tiġbed l-attenzjoni tal-klijent u mbagħad timmarka kull każ li jiġi wara bil-Highlight text biss (mingħajr aktar annotazzjonijiet).
• Jekk il-klijent jitolbok għal xogħol fuq il-format u l-preżentazzjoni (copy editing), dan ma jistax isir fuq dokument PDF, għaliex il-format u d-dehra ġenerali ta’ dokument PDF huma fissi u ma tistax iċċaqlaqhom.
• Waqt li fil-Word il-klijent sempliċement jaċċetta jew jiċħad il-markups tiegħek, bir-Reader ikollu jittrasferixxi l-markups tiegħek manwalment fuq is-sors tad-dokument.

Għaldaqstant dan kollu jfisser li ħafna xogħol li tista’ tagħmel int bħala qarrej tal-provi fuq il-Microsoft Word (speċjalment bil-funzjoni tal-Find & Replace) ikollu jagħmlu l-klijent fuq id-dokument oriġinali li jkun inħoloq bi programm ieħor bħall-Word, il-PowerPoint, l-OpenOffice, l-InDesign, eċċ.

Huwa importanti li tispeċifika dan lill-klijent jekk jinsisti li jibgħatlek dokument PFD biex tiċċekkjah.

Jekk inti tkun midħla sew tal-programm li fuqu jkun inħoloq is-sors tad-dokument (u jekk ikollok il-programm installat fuq il-computer tiegħek), dejjem jaqbillek titlob lill-klijent jgħaddilek id-dokument b’dak il-format nattiv. B’dan il-mod jitnaqqas ħafna mill-ħin li jittieħed tul l-ipproċessar tad-dokument.

Favur Kunsill tal-Malti b’sisien akkademiċi sodi

Stqarrija mill-istituzzjonijiet u l-għaqdiet li jaħdmu favur
l-iżvilupp tal-ilsien Malti

22.12.2016

Fl-aħħar ta’ din is-sena, aħna, bħala s-sitt istituzzjonijiet u għaqdiet ewlenin li jaħdmu favur l-iżvilupp tal-Malti, nixtiequ nirringrazzjaw lill-membri tal-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti tad-dedikazzjoni tagħhom u tal-ħidma professjonali li wettqu favur l-ilsien nazzjonali tagħna.

Il-ħidma tal-Kunsill kienet mifruxa fuq bosta oqsma bil-għan li tħalli l-frott tagħha fit-tul. Ngħidu aħna, flimkien mad-Dipartiment tal-Malti fl-Università, il-Kunsill issa ilu ħdax-il sena jmexxi kors universitarju tal-qari tal-provi u minnu ħarġu mal-400 ruħ imħarrġin sewwa f’dan il-qasam. Barra minn hekk, il-Kunsill ħadem fuq l-iżvilupp tal-Malti f’oqsma meħtieġa, bħal fil-każ tal-kotba tal-ġeografija u t-terminoloġija fl-isport. Ħadem ukoll, fost l-oħrajn, biex ikollna sinjali bil-Malti u bl-Ingliż fit-toroq, fiċ-Ċentru tal-Onkoloġija tal-Isptar Mater Dei, u fit-trasport pubbliku.

Ħafna mix-xogħol tal-Kunsill sar id f’id ma’ istituzzjonijiet oħra bħall-Akkademja, id-Dipartiment tal-Malti fl-Università, u d-Diviżjoni tal-Edukazzjoni, u jirrifletti l-armonija li teżisti bejn l-organizzazzjonijiet li jaħdmu għat-tisħiħ tal-Malti. Il-pubblikazzjoni tad-Damma ta’ Agius de Soldanis hija eżempju tajjeb ta’ din il-ħidma kollaborattiva. Minbarra konsultazzjoni kontinwa mal-pubbliku, saret ukoll ħafna konsultazzjoni speċjalizzata mal-esperti mhux lingwistiċi ta’ ċerti oqsma, bħall-għalliema tal-ġeografija u t-tobba.

Nirringrazzjaw lill-Kunsill ukoll tax-xogħol li sar matul dawn l-aħħar snin permezz tas-sottokumitat maħtur biex jistudja l-kitba tal-kliem Ingliż fil-Malti, biex il-lingwa tagħna jkollha sistema serja ta’ kif tikteb il-kliem li dieħel fil-Malti mill-Ingliż. Il-Kunsill mexa b’kawtela u wera li l-istudjużi ewlenin tal-Malti kapaċi joħorġu b’soluzzjonijiet konkreti wara riċerka professjonali u konsultazzjoni kontinwa mal-pubbliku. Id-deċiżjonijiet li wasal għalihom il-Kunsill ma jirrepetux l-iżbalji li saru fl-imgħoddi, meta l-Kunsill kien għadu ma jeżistix.

L-għalliema, il-ġurnalisti, ix-xandara, il-kittieba, il-pubblikaturi, it-tradutturi, u l-poplu inġenerali issa jistgħu jserrħu rashom li fejn jidħol dan il-kliem issa għandhom quddiemhom deċiżjonijiet mibnijin fuq riċerka serja dwar il-fenomeni lingwistiċi f’Malta u l-esperjenza ta’ fenomeni simili barra minn Malta, u fuq konsultazzjoni pubblika wiesgħa u fil-miftuħ.

Dawn id-deċiżjonijiet intlaqgħu tajjeb minn dawk li ħadu sehem fl-aħħar seminar pubbliku dwar dan is-suġġett organizzat mill-Kunsill. Ladarba ngħalaq il-proċess ta’ konsultazzjoni, nitolbu li dawn id-deċiżjonijiet finali jiġu ppubblikati kemm jista’ jkun malajr biex jitwarrbu l-inċertezzi.

Fl-istess ħin, nitolbu lill-Ministru għall-Edukazzjoni biex, kif titlob il-Liġi tal-Malti, il-Kunsill ikollu ċ-Ċentru Nazzjonali tal-Ilsien Malti, post diċenti bħalma għandhom kunsilli nazzjonali oħrajn f’oqsma differenti f’pajjiżna. L-uffiċċju tal-Kunsill irid ikollu l-professjonisti impjegati miegħu biex ikun jista’ jifrex il-ħidma tiegħu.

Issa li għalaq it-terminu tal-Kunsill preżenti, inħeġġu lill-Ministru għall-Edukazzjoni u x-Xogħol biex jaħtar Kunsill ġdid, kif titlob il-Liġi, magħmul minn esperti tal-Ilsien Malti u minn rappreżentanti ta’ oqsma li qed jaħdmu direttament fl-iżvilupp professjonali tal-Malti. Meta twaqqaf il-Kunsill tal-Malti fl-2005 b’vot unanimu fil-Parlament, din kienet l-istruttura li kien qabel fuqha kulħadd u li wriet is-siwi tagħha bil-provi.

Il-Kunsill wettaq il-ħidma tiegħu bi professjonalità u b’kolleġġjalità għax ħadem b’serjetà akkademika. Aħna nistennew li l-Ministru jara li din is-serjetà tinżamm meta jaħtar il-membri l-ġodda. Il-Kunsill il-ġdid irid ikollu maġġoranza ċara ta’ esperti tal-ilsien Malti u kapijiet tal-Kumitati Tekniċi nnominati mill-istituzzjonijiet li jissemmew fil-Liġi.  

Id-Dipartiment tal-Malti fl-Università ta’ Malta

Id-Dipartiment tal-Malti tal-Junior College

L-Istitut tal-Lingwistika fl-Università

L-Għaqda tal-Malti - Università

L-Għaqda tal-Qarrejja tal-Provi 

L-Akkademja tal-Malti

Qari tal-provi ta’ dokumenti PDF10: Funzjonijiet oħrajn tal-Acrobat Reader XI

Ħassar markup mid-dokument
Hemm żewġ modi biex tagħmel dan, bħal fir-Reader DC.

• Ikklikkja bil-lemin fuq il-markup ġewwa l-paġna stess, u agħżel Delete.
• Mur fuq il-lista ta’ tibdiliet li hemm fuq il-lemin (Comments List), ikklikkja bil-lemin u agħżel Delete.

Biddel il-kulur tal-markups
L-istess, dawn tista’ tilħaqhom kemm direttament minn fuq il-markup, kif ukoll mill-Comments List.

• Ikklikkja bil-lemin u agħżel Properties.
• Ikklikkja fuq il-kaxxa tal-kulur biex tniżżel il-paletta minn fejn tista’ tagħżel kulur ieħor.

Il-Properties bar
Jekk trid li l-aċċess għall-kuluri tal-markups (flimkien ma’ faċilitajiet oħra) jibqgħu jidhru fuq l-iscreen il-ħin kollu, tista’ tmur fuq Menu > View > Show/Hide > Toolbar Items > Properties Bar.

Din titfaċċa fir-rokna ta’ fuq tax-xellug tal-paġna, u skont il-markup li tikklikkja fuqu turik il-qagħda ta’ dik il-markup.

It-taqsima li jmiss se tagħlaq din is-sensiela dwar qari tal-provi ta’ dokumenti PDF. Nerġgħu inżuru d-differenzi bejn xogħol fuq Acrobat Reader u wordprocessors bħall-Microsoft Word, u l-implikazzjonijiet tagħhom għall-qarrej tal-provi u l-klijent.

Qari tal-provi ta’ dokumenti PDF9: Funzjonijiet ewlenin tal-Acrobat Reader XI

Għalkemm l-Acrobat Reader DC għandu ħafna aspetti ġodda u enfasi fuq dokumenti maħżuna fil-Cloud, il-funzjonijiet li għandna bżonn l-aktar bħala qarrejja tal-provi huma prattikament l-istess bħal dawk li kien hemm fil-verżjoni ta’ qabel, l-Acrobat XI, u għaldaqstant m’hemmx ħafna ġdid xi ngħidu dwaru.

F’din is-sezzjoni se nassumi li l-qarrej qara l-partijiet li jirrigwardaw ir-Reader DC, u mhux se nidħol f’ħafna dettall. Se nuża screenshot waħda u fiha ninkludi l-funzjonijiet kollha. Għal aktar dettalji dwar kull funzjoni, irreferi għat-taqsimiet tar-Reader DC.

Id-dehra tal-iscreen
Barra mill-paġna tad-dokument għandu jkollok veduta tal-għodod li trid tuża. Fuq il-lemin tat-Toolbar ewlenija ikklikkja fuq Comments biex tiftaħ it-tieqa. Ara li Annotations u Comments List huma miftuħin (ikklikkja fuqhom jekk il-buttuni ma jkunux jidhru).

L-erba’ funzjonijiet l-aktar importanti għall-qarrej tal-provi, u li tista’ taċċessa mill-grupp tal-Annotations, huma:

• Highlight text (+ Open Pop-Up Note)
• Insert text at cursor
• Add note to replace text
• Strikethrough

Highlight text
Din l-aħjar tużaha meta t-test li jkun fid-dokument ma tkunx trid tbiddlu jew tħassru, imma tkun trid iżżid annotazzjoni jew kumment dwaru.

• Immarka test b’kulur biex tannutah. Ikklikkja fuq il-buttuna Highlight text u agħżel it-test li tixtieq tannota. Malli jkun magħżul ikklikkja bil-lemin fuqu u mill-menu agħżel Open Pop-Up Note. Ittajpja n-nota fil-kaxxa li titfaċċa.

Insert text at coursor
Din tajba biex iddaħħal text ġdid fid-dokument.

• Poġġi l-cursor fejn trid iddaħħal it-test.
• Ikklikka l-buttuna Insert text at cursor. Tinfetaħ kaxxa biex tittajpja t-test il-ġdid. Marker jitfaċċa fil-post fejn għandu jidher it-test fid-dokument finali.

Add note to replace text
Din użaha biex tbiddel it-test. Turi lill-awtur li t-test immarkat irid jitlaq u jidħol test ieħor floku. Tajba biex tikkoreġi ortografija.

• Ikklikkja fuq il-buttuna Insert text at cursor u agħżel it-test. Malli titlaq il-buttuna tal-mouse titfaċċa kaxxa biex tittajpja l-ortografija korretta. It-test fid-dokument jidher ingassat b’marker fit-tarf.

Strikethrough
Din tajba biex tingassa test ħalli jitneħħa għal kollox mid-dokument finali.
Agħżel it-test li trid tneħħi. Ikklikkja l-buttuna Strikethrough. It-test jidher ingassat bl-aħmar.

Biex taqra l-annotazzjonijiet jew tħassarhom
Hemm żewġ mezzi:

• Ikklikkja fuq il-markup fil-paġna. Il-kaxxa bl-annotazzjoni titfaċċa, jew
• Ħares lejn il-Comments List. Ikklikkja fuq l-annotazzjoni meħtieġa.

Biex telimina dik l-annotazzjoni, fiż-żewġ każijiet ikklikkja bil-lemin u agħżel Delete.

Kif tinstalla s-SwiftKey Keyboard app fuq apparati Android

Din l-app taħdem fuq smartphones li għandhom l-Android operating system.

Mur fil-Play Store u fis-Search fittex SwiftKey. Malli jitla’ l-iscreen tal-app agħfas Install u wara Accept.

Malli l-installazzjoni tkun lesta, agħżel Open. Minn hawn trid tieħu tliet passi biex l-app tkun tista’ taħdem sew. Segwi l-istruzzjonijiet:

Enable SwiftKey: L-app issa tkun attivata, jiġifieri tkun magħrufa mis-sistema u mill-apps l-oħra.

Select SwiftKey: Se titla’ l-lista tal-Language & keyboard > Keyboard and input methods li għandek installati. Sib SwiftKey Keyboard u aqlibha minn Off għal On. Minn issa ’l quddiem kull app li jkollha bżonn tastiera se tiftaħ it-tastiera SwiftKey awtomatikament.

Get Better Predictions: Din hija l-funzjoni li tipprova tipprevedi x’biħsiebek tittajpja skont il-kliem jew l-ittri li tkun diġà daħħalt. Biex taħdem sewwa bil-Malti jkollok bżonn naturalment tqabbad l-app tagħraf l-alfabett Malti.

Mur lura għall-iscreen ewlieni tal-app u agħżel Languages, u skrolja sakemm issib Malti. Itteppja fuqu biex tniżżel l-alfabett u d-dizzjunarju Malti.

Biex tiċċekkja li kollox qed jaħdem kif suppost itteppja fuq ix-xbieha tat-tastiera (isfel fuq il-lemin tal-iscreen) biex tipprova t-tastiera..

Id-dehra tat-tastiera
Malli tħares lejn it-tastiera m’intix se tara l-itti Maltin (ċ,ġ,ħ,ż). Biex iġġib dawn l-ittri trid tmur fuq l-ittra Ingliża (eż. [c]) u żżommha magħfusa ftit sekondi. Jitla’ menu żgħir bil-varjazzjonijiet marbuta ma’ dik l-ittra. Fosthom għandek issib il-verżjoni Maltija. Agħżel lilha biex tidħol fil-messaġġ.

Funzjonijiet oħra
Kull meta ttella’ l-app se jkollok l-iscreen ewlieni bis-Settings. Iftaħ il-funzjoni tal-Keys għal aktar għażliet.

Fost dawk li jitilgħu se ssib l-Accented characters. Ittikkja din biex tkun tiista’ tuża l-vokali aċċentati fil-Malti. Tista’ tesperimenta billi tesplora l-għażliet l-oħrajn.

Qari tal-provi ta’ dokumenti PDF8: Biddel id-dehra tal-Markups fir-Reader DC

Bħalma rajna, il-markups li jidhru fuq paġna ta' dokument PDF fl-Acrobat Reader DC għandhom kuluri differenti biex wieħed ikun jista' jiddistingwi malajr in-natura ta' dak il-markup.

Jista' jkun li tkun trid tbiddel dawn skont sistema personali li jkollok, jew għal xi raġuni oħra.

Hemm metodi varji ta' kif wieħed jista' jagħmel dan. L-aktar wieħed dritt huwa li tikklikkja bil-lemin fuq il-markup u tagħżel Properties.

L-għażliet mhumiex ħafna imma nistgħu nbiddlu l-kulur tal-markup billi nikklikkjaw fuq il-kulur u nagħżlu kulur ieħor mill-paletta li tinżel.

Metodu ieħor jagħtik il-faċilità li taqbeż minn tip ta' markup għal ieħor aktar malajr.

Mur fuq Menu > View > Show/Hide > Toolbar Items > Show Properties Bar

Din tiftaħlek kaxxa żgħira taħt it-Toolbars u turik il-properties kollha ta' dik il-markup li tkun qed taħdem fuqha.

Jekk umbagħad tikklikkja l-buttuna More, terġa' titla' t-tieqa tal-Properties. Minn hawn tista' tiddeċiedi li tħalli l-bidliet permanenti billi tittikkja l-għażla Make Properties Default.

Fil-parti li jmiss rigward il-qari tal-provi ta' dokumenti PDF se nibdew niddiskutu dawn il-faċilitajiet skont il-verżjoni Acrobat Reader XI (11).

Qari tal-provi ta’ dokumenti PDF7: Ħassar tibdiliet li jkunu saru bir-Reader DC

Waqt li tkujn qed taħdem fuq dokument bl-Acrobat Reader DC jista’ jkun li jkollok bżonn treġġa’ lura xi tibdila li tkun għamilt. Huwa faċli ħafna li tħassar tibdila, u fil-fatt hemm aktar minn mezz wieħed biex tagħmel dan.

L-ewwelnett hemm il-panel fuq il-lemin tal-paġna, fejn għandek imniżżlin it-tibdiliet kollha li tkun daħħalt. Biex tħassar tibdila li tkun għamilt, sempliċement ikklikkja fuqha bil-lemin. Osserva li anki fit-test, il-marka ta’ dik it-tibdila tidher f’kaxxa b’linja miksura madwarha.

Mill-għażliet li jkun hemm ikklikkja Delete. In-nota ta’ dik it-tibdila titlaq mil-lista, u magħha jmorru wkoll il-marki li tkun żidt fit-test.

Mod ieħor kif telimina kumment jew tibdila hija billi tikklikkja bil-lemin fuq il-marka stess fil-paġna. Mill-għażliet li jinżlu agħżel Delete.

Fil-parti li jmiss se naraw kif inkunu nistgħu nibdlu d-dehra tal-marki fid-dokument.

Qari tal-provi ta’ dokumenti PDF6: Żid test f’dokument bir-Reader DC

Jista’ jkun hemm il-każ li jkollok bżonn iżżid test fid-dokument. Għal dan il-għan hemm buttuna partokulari fir-Reader DC, Insert Text at cursor.

Tella’ d-dokument li trid taħdem fuqu fir-Reader DC.

Jekk il-faxxa ta’ buttuni tal-Comment ma tidhirx, iftaħha.

Poġġi l-cursor fejn trid iddaħħal it-test il-ġdid. Mill-faxxa tal-Comment, ikklikkja l-buttuna Insert Text at Cursor. Se tiftaħ kaxxa fejn tkun tista’ tittajpja t-text il-ġdid.

Bħas-soltu, tista’ tara t-test malli tgħaddi l-cursor fuq il-marka (it-trijanglu) li jidher fil-post fejn se ddaħħal it-test, kif ukoll fil-lista ta’ kummenti fuq il-lemin tal-paġna.

B’din il-funzjoni tista’ tgħid li koprejna prattikament kull għodda li għandek bżonn fl-Acrobat Reader DC biex tagħmel qari tal-provi sewwa. Kif rajna, kull funzjoni li nużaw bit-Track Changes u l-Comments fil-Microsoft Word stajna nirrepetuha hawn.

Hemm aktar xi ngħidu dwar l-Acrobat Reader DC: per eżempju kif inneħħu tibdiliet li nkunu għamilna u anki d-dehra tal-buttuni fuq l-iscreen u l-immarkar tat-tibdiliet. Fil-parti li jmiss se nħarsu lejn kif inneħħu tibdiliet li jkunu diġà saru. 

Qari tal-provi ta’ dokumenti PDF5: Ħassar test fir-Reader DC

Irridu niftakru li billi l-Acrobat Reader DC ma jaħdimx bħall-Microsoft Word, jekk ikun hemm xi test li hemm bżonn jitħassar, ma nistgħux sempliċement nagħżluh u nagħfsu t-tast Delete.

Li nistgħu nagħmlu huwa li ningassaw it-test li rridu jitlaq, biex wara l-klijent ikun jista' jħassru minn fuq is-sors oriġinali tad-dokument.

Dan huwa sempliċi ħafna, u nistgħu nagħmluh permezz tal-buttuna Strikethrough Text.

Tella' d-dokument li trid taħdem fuqu fir-Reader DC.

Jekk il-faxxa ta' buttuni tal-Comment ma tidhirx, iftaħha.

Ikklikkja darbtejn malajr fuq kelma biex tagħżilha.

Ikklikkja fuq il-buttuna Strikethrough Text (ir-raba' waħda mix-xellug fil-faxxa tal-Comment). Linja ħamra issa tidher fuq il-kelma.

Naturalment tista' tagħżel ittra waħda, frażi, sentenza jew paragrafu sħiħ bl-istess għan.

Tajjeb li wieħed josserva wkoll li jekk nikklikkjaw bil-lemin fuq il-kelma ngassata, għandna wkoll l-għażla Open Pop-Up Note. Hawnhekk inkun nista' nżid xi kumment jew ġustifikazzjoni għaliex dik il-parti għandha titħassar mid-dokument.

Din it-tibdila, bħall-oħrajn kollha, se tidher ukoll fil-lista tal-kummenti fuq il-lemin tal-paġna.

Fit-taqsima li jmiss se naraw kif inkun nista' nissuġġerixxi lill-klijent idaħħal test ġdid fid-dokument.

Qari tal-provi ta’ dokumenti PDF4: Kummenti fir-Reader DC

Fit-taqsima ta’ qabel din rajna li hemm erba’ funzjonijiet importanti fil-grupp tal-Comment li jaqdu tajjeb lill-qarrej tal-provi fl-Acrobat Reader DC. Rajna fil-viċin kif inħaddmu l-funzjoni Add Note to Replace Text biex inkunu nistgħu nikkoreġu l-ortografija fit-test.

F’din it-taqsima se nagħtu ħarsa lejn funzjoni oħra: dik tal-Highlight Text. Din il-faċilità tista’ sservina bħall-Comments li nsibu fil-Microsoft Word. Hija simili ħafna għall-Add Note to Replace Text, imma minflok tingassa l-kelma jew frażi, tiżbogħha bħal highlighter biex tiġbed l-attenzjoni tal-qarrej. Tista’ tagħżel ittra waħda minn kelma, kelma sħiħa, frażi, sentenza jew saħansitra paragrafu sħiħ.

Tella’ d-dokument li trid taħdem fuqu fir-Reader DC.

Ara li l-faxxa ta’ għażliet tal-Comment qed tidher. Jekk le, segwi l-istruzzjonijiet li ddiskutejna fit-taqsima ta’ qabel biex iġġibha. Mod iktar faċli biex tibda taċċessa l-funzjonijiet tal-Comment hija billi tmur fil-menu View, tagħżel Show/Hide u tikklikkja Tools Pane (Shift+F4). B'dan il-mod ikollok lista ta' għodod fuq il-lemin tal-paġna. Tista' tiftaħ il-grupp tal-Comment minn hemm. Meta toħroġ mir-Reader u terġa' tidħol, it-Tools Pane tibqa' tidher.

Ikklikkja darba fuq il-buttuna Highlight Text. Din għandha xbieha ta’ highlighter, u hija t-tieni waħda mix-xellug fil-faxxa tal-Comment.

Kaxkar il-cursor tul l-ittra jew kelma li trid tiżbogħ. Din se tidher kollha bl-isfar. Għall-ħeffa tista’ tikklikkja darbtejn malajr f’nofs ta’ kelma biex tagħżilha kollha.

Fuq il-kelma l-magħżula, ikklikkja darba bil-buttuna tal-lemin, u mill-menu li jitfaċċa agħżel Open Pop-Up Note. Tinfetaħ kaxxa fejn tkun tista’ tittajpja l-kumment tiegħek.

Malli tikklikkja xi mkien ieħor fid-dokument il-kaxxa se tisparixxi, imma tista’ tara li barra mill-kelma miżbugħa se jkun hemm ukoll simbolu ta’ bużżieqa ċkejkna fil-bidu tat-test magħżul.

Biex tara l-kumment, mexxi l-cursor fuq din il-bużżieqa. M’għandekx għalfejn tikklikkja.

Naruralment, il-kumment jidher ukoll fil-lista fuq il-lemin tal-paġna.

Oqgħod attent għax din taħdem bħat-Track Changes tal-Mocrosoft Word. Osserva li l-buttuna Highlight Text tibqa’ mixgħula (ikkulurita). Jekk ma tridx tagħmel aktar kummenti fid-dokument, ikklikkja l-buttuna mill-ġdid biex tintefa (issir griża).

Fil-parti li jmiss naraw kif tingassa test mid-dokument.

Qari tal-provi ta’ dokumenti PDF3: Ikkoreġi l-ortografija bir-Reader DC

Iftaħ ir-Reader DC u tella’ d-dokument li trid tipproċessa.

Fir-Reader DC il-funzjonijiet ewlenin li għandna bżonn bħala qarrejja tal-provi jinsabu fil-grupp tal-Comment. Dawn ma jidhrux mall-ewwel fuq il-faxxa ewlenija ta’ għażliet, u jkollna ntellgħuhom manwalment.

Ikklikkja t-tabella Tools. Din se turik ħafna funzjonijiet. Dawn il-funzjonijiet mhux kollha aċċessibbli bħal issa. Kull funzjoni għandha l-menu taħtha (Open/Add u Learn More). Dawk il-funzjonijiet li għandhom Add mhumiex installati fil-verżjoni tiegħek tar-Reader. Biex iżżidhom ikollok tħallas għas-servizz.

Fortunatament il-funzjonijiet li għandu bżonn il-qarrej tal-provi huma diġà installati.

Ikklikkja Open taħt is-simbolu tal-Comment (l-ewwel wieħed fil-lista). Mad-dokument issa se tara faxxa ġdida ta’ buttuni u kaxxa fuq il-lemin tal-paġna. Il-funzjonijiet li għandna bżonn qegħdin kollha f’din il-faxxa.

Nibdew billi nikkoreġu ortografija żbaljata.

Ikklikkja darbtejn biex tagħżel il-kelma li trid tikkoreġi. Din tinżebagħ bil-griż jew ċelesti.

Mill-faxxa ta’ buttuni tal-Comment, ikklikkja darba fuq il-buttuna bit-T maqtugħa u bużżieqa magħħa (Add note to replace text). Din hija l-ħames fil-filliera mix-xellug.

Il-kelma se tidher ingassata, bi trijanglu żgħir fuq wara. Se tinfetaħ ukoll kaxxa (pop-up note) fejn tkun tista’ tittajpja kumment jew il-kelma bl-ortografija kkoreġuta.

It-tibdila li tkun għamilt se tidher ukoll fil-lista ta’ kummenti fuq il-lemin tal-paġna.

Malli tikklikja xi mkien ieħor fuq il-paġna, il-kaxxa titlaq, imma xorta tkun tista’ tara n-nota jekk tpoġġi l-cursor fuq it-trijanglu wara l-kelma.

Mill-buttuni kollha li hemm fl-għażliet tal-Comment, x’aktarx se jkollok bżonn xi erbgħa biss. Il-buttuna Add note to replace text li użajna hawn fuq hija waħda minnhom.

Għalhekk il-buttuni li se jkollok l-aktar bżonn bħala qarrej tal-provi huma dawn:

	Highlight text
	Add note to replace text
	Strikethrough text
	Insert text at cursor

Fl-eżampju t’hawn taħt nistgħu naraw ix-xogħol ta’ dawn l-erba’ funzjonijiet. Fit-tarf ta’ kull vers fejn hemm tibdila f’din l-istampa poġġejt il-buttuna użata. Innota wkoll li fuq il-lemin tal-paġna għandek il-lista tat-tibdiliet kollha. Ma’ kull nota għandek l-isem ta’ min ikun għamel il-bidla.

Kull funzjoni għandha l-mod tagħha kif tintuża. Fit-taqsimiet li jmiss se naraw kif tintuża kull waħda minnhom.

Qari tal-provi ta’ dokumenti PDF2: Verżjonijiet tal-Acrobat Reader

F’din it-taqsima se nħarsu lejn l-aħħar żewġ verżjonijiet tal-Acrobat Reader. Se niddiskuti t-tnejn, mhux l-aħħar wieħed biss, għax l-aħħar verżjoni ma taħdimx fuq il-Windows XP. Għalkemm din l-operating system m’għadhiex daqshekk komuni, naf li għad hawn min għadu qed jużaha.

Adobe Acrobat Reader XI (Windows XP, 7, 8 / Mac OS X Snow Leopard u ’l fuq)

L-Adobe ddikjarat li se tibqa’ tissapportja din il-verżjoni sal-15 ta’ Ottubru 2017. Dan ma jfissirx li l-programm installat fuq il-computer tiegħek mhux se jibqa’ jaħdem wara dik id-data: sempliċement l-Adobe ma tibqax toħloq upgrades għalih. L-aħħar update li hemm fuq is-sit tal-Adobe (sakemm qed tinkiteb din il-posta) huwa 10.0.16.

Jekk tkun fuq Windows 10 u tipprova tmur fuq is-sit tal-Adobe biex tniżżel din il-verżjoni, is-sit se jieħdok awtomatikament għall-verżjoni DC, billi dik hija l-aħħar verżjoni għall-Windows 10, u bil-pulit ma jħallikx tniżżel ir-Reader XI. Madankollu xorta waħda tista’ tniżżel u tnstalla din il-verżjoni billi ssibha f’siti oħrajn (eż. FileHippo).

Biex tniżżel l-Acrobat Reader XI għall-Windows XP, 7, 8, 10: https://www.adobe.com/support/downloads/thankyou.jsp?fileID=5519&ftpID=5507

Jekk dan ma jaħdimx fuq Windows 10 ipprova hawn: http://filehippo.com/download_adobe_reader/tech/

Adobe Acrobat Reader DC (Windows 7, 8, 10 / Mac OS X 10.9, 10.10)

Illum il-ġurnata bil-popolarità tal-kunċett tal-Cloud u dokumenti xxerjati, hemm iktar enfasi fuq servizzi aktar milli prodotti. Minflok tixtri u tinstalla programm fuq il-computer tiegħek, tabbona għas-servizz u tpoġġi d-dokumenti tiegħek fil-Cloud. L-Adobe ma naqsitx li taqbad dan it-trend, u l-aħħar verżjoni tal-Acrobat Pro u r-Reader li ħareġ f’April tal-2015 huma mmarkati DC (Document Cloud) appuntu għal dan il-għan. Meta tibda l-programm jassumi awtomatikament li se tirreferi għal xi dokument li għandek fil-Cloud, imma jagħtik ukoll iċ-ċans li tagħżel li ttellgħu minn fuq il-hard disk.

L-Acrobat Reader DC tista’ tniżżlu minn hawn: https://get.adobe.com/reader/

Matul dawn il-posti se niffoka l-ewwel fuq il-verżjoni DC. Fil-posta li jmiss se nitkellem dwar il-funzjonijiet bażiċi li għandek bżonn biex tikkoreġi l-ortografija ta’ dokument bir-Reader DC.

Qari tal-provi ta’ dokumenti PDF1: Tagħrif bażiku

Illum il-ġurnata kulħadd jaf bil-format PDF (Portable File Format) maħluq mid-ditta Adobe fil-bidu tad-disgħinijiet u li llum sar prattikament l-istandard li permezz tiegħu wieħed jista’ jgħaddi dokument minn computer għal ieħor u saħansitra minn platform għal oħra mingħajr ebda telf ta’ informazzjoni jew struttura fil-kontenut tad-dokument. L-aħħar ftit verżjonijiet tal-aktar programmi popolari kollha, inkluż il-Microsoft Word, għandhom il-faċilità li taħżen id-dokument li tkun ħloqt f’dan il-format barra mill-format nattiv tal-programm.

Hemm ħafna raġunijiet għala klijent jista’ jippreferi li jibgħatlek dokument għall-qari tal-provi f’dan il-format: qiegħed jaħdem fuq platform oħra li hija differenti minn tiegħek (eż. Linux jew iOS); qiegħed jaħdem bi programm differenti minn dak li għandek installat int fuq il-computer tiegħek; jixtieq li jkollu kontroll totali tal-kontenut tad-dokument.

Għaldaqstant m’għandekx tirrifjuta li taħdem fuq dokument b’dan il-format, imma huwa importanti li tifhem sew (u li tfiehem lill-klijent tiegħek sew) dan x’jinvolvi u x’inhuma d-differenzi meta tagħmel qari tal-provi fuq dokument PDF minflok fuq wieħed maħluq bil-Microsoft Word.

F’din is-sensiela ta’ ħdax-il posta se nesploraw dawn id-differenzi, u se naraw ukoll kif, bħala qarrej tal-provi, inti tkun tista’ tikkoreġi l-kontenut u żżid il-kummenti jew suġġerimenti tiegħek fuq dokument PDF.

F’din il-parti se nagħtu ħarsa ġenerali lejn il-format u x’għodod għandna bżonn biex inkunu nistgħu naħdmu fuq dokument PDF.

L-Adobe għandu żewġ programmi partikolari li jaħdmu fuq PDF - l-Acrobat Pro u l-Acrobat Reader. Il-programmi l-oħra kollha tal-Adobe naturalment għandhom fihom il-faċilità li taħżen ix-xogħol f’dan il-format ukoll, imma l-Acrobat huwa l-programm li jikkonċentra fuq il-format tal-file innifsu, aktar milli fuq il-kontenut. L-Acrobat Reader tista’ tniżżlu fuq il-computer tiegħek mingħajr ħlas, u jagħtik il-faċilità li taqra dokument PDF mingħajr ma jkun hemm bżonn tinstalla l-Acrobat Pro, li trid tħallas għalih u li huwa l-programm ewlieni biex toħloq dokument PDF.

L-aktar verżjoni reċenti tal-qarrej hija l-Acrobat Reader XI (11). Madankollu, biex l-Adobe ssegwi l-aħħar moda li jkollok il-programm u d-dokumenti maħżuna fil-Cloud, l-aħħar inkarnazzjoni taż-żewġ programmi issa huma l-Acrobat Pro DC u r-Reader DC (Document Cloud). Bħar-Reader 11, l-Acrobat Reader DC tista’ tniżżlu minn fuq l-Internet mingħajr ħlas. Hemm xi differenzi żgħar bejn ir-Reader 11 u r-Reader DC, u dawn se narawhom aktar ’il quddiem.

Għall-qarrej tal-provi u l-klijent tiegħu, madankollu, hemm punt aktar importanti li rridu nqisu. Meta taħdem fuq dokument tal-Word (.doc/.docx) inti tkun fil-fatt qiegħed taħdem fuq id-dokument ‘oriġinali’ (is-sors) li jkun fassal il-klijent. Is-suġġerimenti, kummenti jew korrezzjonijiet li tkun qed tagħmel ikunu qed isiru fuq is-sors innifsu. Malli l-klijent jirċievi d-dokument ippruvat, se jara l-kummenti/korrezzjonijiet tiegħek u jaħdem fuqhom fuq id-dokument stess. Dan mhux hekk b’dokument PDF.

Dokument PDF huwa kopja ta’ dokument oriġinali li ġie mfassal fi programm ieħor - seta’ kien il-Word, l-OpenOffice Writer, il-Publisher, l-InDesign, eċċ. Għaldaqstant meta l-qarrej tal-provi jdaħħal il-kummenti u l-korrezzjonijiet tiegħu fil-PDF, ma jkunx qiegħed jaħdem direttament fuq is-sors. Dan ifisser aktar xogħol għall-klijent, li jkollu jittrasferixxi manwalment il-bidliet tiegħek mill-PDF li tkun bgħattlu lura għal fuq id-dokument oriġinali. Dan jinvolvi pass żejjed fil-proċess, li naturalment jista’ jiftaħ possibiltajiet għal aktar żbalji jekk wieħed ma joqgħodx attent.

Huwa importanti ħafna bħala qarrej tal-provi li tiċċara dan lill-klijent. Jekk il-klijent huwa kittieb professjonali li jaħdem ma’ pubblikatur, dawn il-punti jkun diġà midħla tagħhom sew. Jekk il-klijent ikun individwu li jkun qed jitlob ta’ darba, jista’ jkun li ma jkunx konxju ta’ dan.

Fit-taqsima li jmiss se nħarsu lejn iż-żewġ verżjonijiet tar-Reader (Xi u DC) u naraw liema huwa l-aktar wieħed prattiku għalik bħala qarrej tal-provi.

Qabbel dokumenti fil-Word 2016

Jista’ jkun hemm każ fejn ikollok verżjonijiet differenti tal-istess dokument imma għal xi raġuni jew oħra it-tibdiliet bejn dokument u ieħor mhux immarkati. Jekk tiġi bżonn tfittex it-tibdiliet ikun impossibbli ssibhom malajr, speċjalment f’dokument twil, sakemm ma jkollokx toqgħod taqra ż-żewġ dokumenti kelma b’kelma biex tqabbel.

Il-Word għandu l-funzjoni tal-Compare, li tagħmel dan ix-xogħol għalik. Tista’ wkoll tqabbel l-istess dokument immarkat minn qarrejja tal-provi differenti, u tpoġġihom f’dokument wieħed.

Meta tagħmel dan, tqabbel żewġ dokumenti (anki jekk m’għandhomx markups), u toħloq dokument ġdid. F’dan id-dokument id-differenzi huma mmarkati bit-Track Changes awtomatikament. B’hekk tkun tista’ taħżen dan it-tielet dokument bid-differenzi mmarkati. Tkun tista’ mbagħad taċċetta jew tiċħad it-tibdiliet bħas-soltu.

Ta’ min jinnota li din il-funzjoni ma tinsabx fl-aħħar verżjoni biss tal-Microsoft Word. Teżisti wkoll fil-verżjonijiet aktar bikrija.

Tella’ l-Word. Mit-tabella tar-Review, ikklikkja Compare, u mill-għażliet li ssib erġa’ kklikkja Compare.

Issa se titla’ t-tieqa tal-Compare Documents. Din tista’ tespandiha billi tikklikkja l-buttuna More, imma l-aktar parti importanti hija ta’ fuq, fejn jitolbok tagħżel l-ewwel dokument (Original document) u t-tieni (Revised document).

Wara li ttellagħhom ikklikkja OK. Issa se tara li l-iscreen inqasam f’erbgħa. Fuq ix-xellug għandek ir-Revisions Pane li turik lista ta’ kull differenza jew tibdila li saret bejn l-oriġinal u l-kopja.

Fil-parti ewlenija tal-iscreen għandek id-dokument il-ġdid li nħoloq (Compared document), bil-markups tat-Track Changes.

Fuq il-lemin għandek iż-żewġ dokumenti li bdejna bihom.

Jekk tkun trid tikkonċentra fuq id-dokument ewlieni, jiġifieri d-dokument il-ġdid li nħoloq bit-Track Changes, erġa’ mur fuq Compare u agħżel Show Source Documents. Mill-għażliet li se jidhru tista’ tagħżel Hide Source Documents, biex b’hekk jidher biss il-Compared Document.

Id-dokument il-ġdid li jinħoloq il-Word jagħtih l-isem Compare Result u n-numru ta’ sekwenza, jiddependi kemm-il wieħed tkun ħloqt. Naturalment dan tista’ taħżnu bħas-soltu u tagħtih isem kif jixraq. Id-dokumenti oriġinali jibqgħu sħaħ u mimsusin bl-ebda mod.

Comments u Changes fil-Word 2016

Barra mill-ftit tibdiliet li semmejna fil-partijiet ta' qabel, m'hemmx ħafna kambjamenti oħra mill-Word 2010 għat-2016.

Il-funzjononijiet kollha tal-kummenti għadhom hemm.

Hemm xi bidliet żgħar fil-grupp taċ-Changes, fejn tkun tista' taċċetta jew tiċħad tibdiliet.

Funżjoni ġdida li taħdem kemm meta taċċetta kif ukoll meta tkun trid tiċħad tibdila hija l-Accept/Reject All Changes and Stop Tracking.

Fit-taqsima li jmiss se nitkellmu fuq aspett ġdid li kien minn dejjem fil-Word, imma li qatt ma tkellimna dwaru fil-kors. Ftit żmien ilu kollega qarrej tal-provi semmieli li kin ġie bżonnu, għaldaqstant se nibda ninkludih bħala suġġett fil-lezzjonijiet. Se niddiskuti dwar kif nużaw il-funzjoni tal-Compare Documents.

Bidliet oħra fit-Track Changes tal-Word 2016

Il-buttuna tax-Show Markup ukoll kellha xi tibdiliet, imma m’humiex kbar ħafna. Ta’ min jinnota li l-għażliet fil-buttuna tal-Balloons baqgħu l-istess.

Bħal fil-Word 2010 il-buttuna ewlenija tat-Track Changes tixgħel u titfi l-funzjoni. Madankollu reġa’ hemm bidla żgħira fl-għażliet tal-menù.

Iċ-Change Tracking Options u ċ-Change User Name issa tneħħew minn hawn. Minflok għandna l-funzjoni ġdida Lock Tracking. Jekk tixgħel din-il-funzjoni qarrejja oħra tad-dokument ma jkunux jistgħu jitfu l-funzjoni tat-Track Changes. Naturalment qarrej tal-provi m’għandux bżonn jagħmel dan u għaldaqstant nimmaġina li f’dan ix-xogħol ftit li xejn ikollna bżonn din il-buttuna.

Iż-żewġ għażliet li tneħħew minn taħt il-buttuna ewlenija tat-Track Changes issa nħbew fil-grupp ta’ għażliet avvanzati. Dawn issibhom billi tikklikkja l-buttuna ż-żgħira fir-rokna l-leminija ta’ taħt, fil-grupp tat-Tracking. Din il-buttuna ma kinitx teżisti fil-Word 2010.

Malli tiftaħ l-għażliet se tara li hemm il-funzjonijiet kollha bħas-soltu. Biex imbagħad taċċessa l-għażliet ta’ kif jidher il-markup (kuluri, stili, eċċ.), ikklikkja l-buttuna Advanced Options.

Ta’ min jinnota hawn l-għażla Track formatting. Bħall-għażliet l-oħra tista’ tagħżel li titfi din il-funzjoni. Tista’ tilħaqha minn din it-tieqa jew anki mill-għażliet tax-Show Markup. Jekk il-klijent ikun jixtieqek tiffoka biss fuq l-ortografija, tista’ titfi din-funzjoni biex tibdil fil-fonts, daqs tat-tipa, tibdil tal-lingwa u anki tibdil fl-istili ma jidhrux fil-balloons mal-affarijiet l-oħra.

Kummenti personali wara s-seminar Il-Kitba tal-Kliem mill-Ingliż għall-Malti (18/6/2016)

L-ewwelnett nixtieq nifraħ u nirringrazzja lill-membri kollha tal-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti u lil kull min qiegħed jgħin fix-xogħol siewi li qed isir għat-titjib tal-istandard tal-Malti miktub. Il-laqgħa tat-18 ta’ Ġunju kienet ilha mistennija b’ħerqa minn ħafna nies u nemmen li permezz tagħha għamilna pass kbir ’il quddiem.

Nixtieq niffoka l-kummenti tiegħi fuq il-kwistjoni tal-preżentazzjoni tal-kliem misluf mill-Ingliż.

• Naqbel mal-punt li kittieb jista’ jagħżel li kelma jiktibha bl-ortografija oriġinali Ingliża jew bl-ortografija Maltija.
• Naqbel mal-punt li m’għandux ikun hemm użu mħallat taż-żewġ ortografiji fl-istess kelma.
• Napprezza l-għażla li tingħata lill-kittieb biex jiddeċiedi liema sistema juża kif ukoll nagħraf ir-responsabbiltà tal-kittieb li jkun konsistenti fl-għażla tiegħu.

Għad mhuwiex ċar – għall-inqas f’għajnejja – x’jiddetermina kelma Ingliża ġietx assimilata jew le fil-Malti. Naturalment kliem bħal friġġ u futbol ilhom għexieren ta’ snin magħna u ma jistunawx fil-kitba għax forsi drajniehom. Imma teżisti xi linja preċiża li tiddetermina dan? Jekk friġġ u futbol iva, għaliex erkondixiner le (qed nuża dan il-kliem għall-argument biss)? Hemm kliem li daħal fil-lingwa reċentement meta mqabbel ma’ kliem ieħor. Liema kriterju jintuża biex niddeterminaw dan il-kliem ġiex assimilat jew le? Huwa mistenni minn kittieb, ġurnalist jew għalliem li jibqa’ aġġornat biex ikun jaf kliem li daħal fil-Malti ġiex ‘promoss’ bħala kliem assimilat? Qed nimmaġina li jkun hemm dizzjunarji li forsi jiddetermina dan, imma kemm-il sena tgħaddi bejn il-pubblikazzjoni ta’ dizzjunarju u ieħor?

Fil-kitba tiegħi kont nuża s-sistema tal-ortgorafija Maltija għal ċerti kliem, imma mbagħad meta kont inħoss li kelma tidher kemmxejn stramba kont inħalliha bl-ortografija Ingliża u nagħmilha bil-kursiv. Madankollu dejjem kont inħoss li d-deċiżjoni ta’ liema ortografija nuża kienet tkun arbitrarja, u mhux neċessarjament tagħmel sens lil kittieb ieħor jew lill-qarrejja. Barra minn hekk dejjem ħassejt ukoll li kien hemm inkonsisteza fit-trattament tiegħi tal-kliem barrani, biex ma nsemmix il-fatt li kien hemm inkonsistenza fil-kitba bl-użu ta' żewġ kriterji differenti.

Fid-dawl tal-laqgħa li kellna se nipprova nkun ftit prattiku u nikkunsidra wkoll xi punti li semmew kollegi oħra waqt id-diskussjoni. Għaldaqstant is-sistema ta’ ortografija fil-kitba tiegħi se titbiddel xi ftit minn issa ’l quddiem biex tirrifletti aħjar dak li ntqal fis-seminar u li nassumi jista' jiġi propost f’Deċiżjonijiet 2.

(1) Il-kliem Ingliż inħallih bl-ortografija oriġinali fejn ma jkunx hemm l-affiss grammatikali Malti. Għaldaqstant nikteb kemm computer kif ukoll kompjuterizzat. Dan, fil-fehma tiegħi, se jneħħi d-dilemma bejn kliem missellef assimilat u dak li għad mhux. Għalkemm wieħed jista’ jġib l-argument li xorta hemm inkonsistenza bejn kliem tal-istess nisel, nemmen li r-regola grammatikali tiġġustifika din id-differenza aktar, u hija inqas arbitrarja.

(2) Dan iwassal għall-kwistjoni tal-preżentazzjoni tal-kliem missellef. Jien minn dejjem għażilt li nuża l-kursiv għal ħafna raġunijiet. Il-virgoletti, kemm singli kif ukoll doppji, joħolqu wisq aktar problemi u mhumiex daqshekk prattiċi. Teknikament qed jaħlu aktar ħin lill-kittieb biex jikteb (anki jekk bi ftit sekondi). Barra minn hekk meta jkollok nested quotes il-biċċa tikkumplika ruħha aktar.

Mill-banda l-oħra, għalkemm il-kursiv issa sar kumdità fid-dokumenti elettroniċi, f’manuskritti bħall-karti tal-eżamijiet huwa impossibbli. Anki fl-istampar u fid-dokumenti elettroniċi jistgħu jinqalgħu diskrepanzi meta l-kursiv ikun użat għall-enfasi. Dan l-effett jista’ jintilef qalb ruxxmata ta’ kliem missellef li huwa ppreżentat bil-kursiv ukoll.

Fl-aħħar mill-aħħar iddeċidejt li l-aħjar soluzzjoni f’dan il-każ tkun li l-kelma misselfa ma tiġi mmarkata xejn. Din id-deċiżjoni teħles mid-dilemmi kollha li semmejt hawn fuq. Raġuni oħra għalfejn nagħżel dan hija li, anki jekk wieħed jiddeċiedi li nibdew nimmarkaw il-kliem missellef bil-kursiv, qalbi tgħidli li maż-żmien din il-prattika tibda tintilef.

Is-sitwazzjoni hija kkumplikata, u nifhem sew kemm huwa diffiċli li tieħu deċiżjoni. Kull pass li wieħed jieħu rigward punt partikolari żgur se jolqot u jaffettwa punt ieħor, u jekk nibqgħu sejrin hekk nirriskjaw li ma naslu mkien. Fl-opinjoni tiegħi il-passi li semmejt hawn fuq jistgħu jeħilsu lil kull min hu kkunċernat rigward ambigwitajiet u dilemmi.

Fil-qosor, l-istil ta’ kitba tiegħi se jkun dan:

1. Ortografija Ingliża għall-kliem mhux milqut minn affissi grammatikali (eż. computer, mhux kompjuter), anki għal kliem diġà assimilat u aċċettat.
2. Ortografija Maltija għall-kliem milqut minn affissi grammatikali (eż. kompjuterizzat).
3. Il-kliem missellef ma jiġi mmarkat bl-ebda mod.

Madankollu, jien dejjem lest li nirrispetta d-deċiżjoni aħħarija tal-Kunsill.

Bidliet fid-dehra tal-Markup f’Word 2016

F’posti oħra f’dan il-blog tistgħu issibu noti dwar il-veduti tat-Track Changes (kif jidhru fuq l-iscreen) fil-verjoni 2010 tal-Word. Fil-verżjoni 2016 hemm xi kambjamenti żgħar li se nsemmi hawn.

Fost dawn hemm il-mod kif l-għażliet huma ppreżentati fil-menù, li jekk taqleb mill-verżjoni 2010 se ssibhom xi ftit strambi.

Se nibda l-ewwel billi niddiskuti l-għażliet tal-Markup. Fil-pavaljun ta’ dawn l-għażliet se ssib erbgħa, bħalma hemm fil-2010, imma fid-dehra jidhru differenti, u hemm għażliet ġodda filwaqt li oħrajn tneħħew. Madankollu, il-parti l-kbira tagħhom qed jirreferu għall-istess tipi ta’ veduti bħal f’tal-2010.

Fit-tabella t'hawn taħt qed inqabbel iż-żewġ gruppi.

WORD 2010	WORD 2016	Kummenti
	Simple Markup	Din hija għażla ġdida li ma kinitx fil-Word 2010. It-tibdiliet ma jidhrux immarkati fil-balloons. Minflok, għandek linji ħomor fil-marġini tax-xellug tad-dokument f’kull vers fejn hemm tibdila. Il-kontenut huwa dak kif jidher fil-verżjoni finali.
Final: Show markup	All Markup	Turik it-tibdil kollu bil-balloons fuq il-lemin.
Final	No Markup	Turik kif se jkun id-dokument finali. Hija prattikament l-istess veduta bħas-Simple Markup, mingħajr il-linja fuq ix-xellug.
Original: Show Markup		M’hemm l-ebda verżjoni ta’ din l-għażla fil-Word 2016.
Original	Original	Turik id-dokument kif kien qabel ma bdejt taħdem fuqu.

Il-bidla ewlenija bejn iż-żewġ verżjonijiet hija kif tara d-dokument oriġinali. Hemm għażla waħda biss, mingħajr ebda markup. Id-dehriet l-oħra fil-Word 2016 juru dejjem il-bidliet li tkun għamilt, b’modi differenti.

Aġġornamenti Word 2016

Fil-laboratorji tal-IT tal-Università se jkun hemm taqliba mill-Office 2010 għall-Office 2016.

Ħafna mit-tibdil huwa kosmetiku u mhux se jaffettwa ħafna x-xogħol tal-kors MAL1048.

Madankollu jista’ jkun hemm xi tibdil żgħir fil-mod kif wieħed juża l-faċilitajiet tal-programm. Se nibda naħdem fuq verżjoni aġġornata tan-Noti biex jirriflettu dawn it-taqlibiet, imma għalissa, speċjalment mal-istudenti preżenti, se nibqa’ nirreferi għall-verżjoni ta’ qabel tan-Noti (verżjoni 4.1) li tkopri biss il-Word 2010.

Sadattant se nibda ntella’ noti dwar id-differenzi fil-Word 2016 fuq il-blog. Għalkemm dawn mhux se jkunu inklużi fin-Noti għalissa, huma importanti għall-eżami tal-kors, għax naturalment il-Word 2016 se jkun installat fuq il-computers tal-lab waqt l-eżami ta' Frar 2016.

Se nibda nżid dawn il-posti minn żmien għal ieħor. L-ewwel waħda se titla' nhar it-Tnejn 5 ta' Settembru. Biex tibqgħu aġġornati u tirċievu email awtomatikament malli ntella’ posta ġdida nissuġġerilkom tabbonaw għall-posti, billi ddaħħlu l-indirizz elettroniku tagħkom fil-kaxxa fuq il-lemin tal-blog. Dan se jkun l-uniku mezz biex tkunu tafu bil-posti l-ġodda li jitilgħu.

Kif nista’ nkun naf liema posta hija importanti għall-eżami?
Il-posti li se jkunu aġġornamenti għan-Noti tista’ ssibhom kollha taħt il-kategorija MAL1048. Se jibdew jidhru wkoll taħt il-kategoriji rispettivi tagħhom għall-Word 2016 u suġġetti oħra.

Vidjolezzjoni Nru. 20 - Kif tinstalla l-Malti fil-Windows 10

Għadni kemm fassalt l-aħħar vidjolezzjoni fis-sensiela.

Għalkemm fil-laboratorji tal-Università qed nużaw il-Windows 7 u l-Microsoft Office 2010, ħafna nies issa għandhom verżjonijiet aktar riċenti ta' dawn il-prodotti kemm id-dar kif ukoll fuq il-post tax-xogħol. Għalkemm m'iniex biħsiebni naġġorna n-noti tal-kors għalissa se nimposta artikli ta' aġġornament f'dan il-blogg.

B'din il-vidjolezzjoni se nibda nkopri xi materjal għal Windows 10. Aktar 'il quddiem se nipprepara vidjolezzjonijiet dwar l-użu tal-Microsoft Word 2016.

Din il-vidjolezzjoni tistgħu tarawha hawn.

Kif tinstalla l-Malti fil-Windows 8.1

Fil-Windows 8/8.1 il-lingwi mhumiex installati kollha awtomatikament. Biex tuża s-sistema tal-Malti jkollok bżonn tkun imqabbad mal-Internet biex tniżżel il-pakkett. Ġeneralment ikollok installat mall-ewwel il-Malti 47-Key, imma ħafna drabi tista' tiġi bżonn il-48-Key, u minħabba f'hekk ikollna nniżżlu l-pakkett kollu.

1. Start screen > PC Settings >Time and Language > Region and Language.
2. Fis-sezzjoni Country and region agħżel Malta.
3. Language > Add a language > Malti Maltese
4. Tibda l-proċedura, bil-messaġġi Searching Windows Update > Language pack available.
5. Ikklikkja biex jidhru l-għażliet Set as primary, Options u Remove.
6. Agħżel Options > Language options > Download language pack > Download.
7. Tibda l-proċedura bil-messaġġi Downloading - Installing - Language pack installed. Din il-proċedura ddum ftit minuti biex titlesta.
8. Fis sezzjoni Keyboards għandek issib Maltese 47-Key diġà nstallata.
9. Biex tinstalla t-tastiera 48-Key ikklikkja Add a keyboard > Maltese 48-Key.

Kif tinstalla l-Malti fil-Windows 10

Fil-Windows 10 huwa faċli ħafna tissettja l-Malti. Ibda mis-Settings u segwi l-istruzzjonijiet t’hawn taħt.

• Settings > Time & language > Region & language
• Languages > Add a language
• Malti (Maltese) > Malti (Language pack available)
• Options > Keyboards

Skont it-tastiera li jkollok mal-laptop jew PC, il-Windows tagħraf awtomatikament għandhiex tissettja tastiera 48- jew 47-key.

M’għandekx bżonn tinstalla t-tnejn, imma jekk trid tista’ tagħmel dan ukoll:

• Add a keyboard > Agħżel il-waħda li jkollok nieqsa > 48- jew 47-key

Biex taqleb minn waħda għall-oħra kklikkja l-buttuna tal-lingwa fil-Language Bar u agħżel mill-menu.

Biex il-Windows itella’ l-Malti awtomatikament kull meta jibda:

• Region and Language > Languages > Malti > Set as default

Biex tħassar language pack għal kollox mill-Windows (tista’ terġa’ ġġibu billi tirrepeti l-proċess t’hawn fuq):

• Region and Language > Language > Malti > Remove