Kif semmejt fl-introduzzjoni ta’ dan il-blog,
kemm ix-xena teknoloġika kif ukoll l-ilsien Malti għaddejjin minn żmien ta’
bidla liema bħalha, żmien interessanti, żmien eċċitanti u żmien ta’ ftit taħbil
il-moħħ ukoll. U ma jonqosx li jkun hemm polemiki dwar kif l-aħjar tuża ċerti
termini tekniċi li mhumiex ġodda fil-Malti biss iżda saħansitra fl-Ingliż
ukoll, meta tqis li bdew jidhru biss f’dawn l-aħħar snin u hemm minnhom li għad
iridu jiġu aċċettati fid-dizzjunarji l-aktar stabbiliti tal-Ingliż.
Post mhix waħda minnhom, naturalment. Imma għall-Malti tista’ tkun problema
– bħalma qed jiġri bi kliem modern ieħor.
Meta ġejt biex nagħmel il-blog, sibt quddiem
wiċċi t-termini post użat biex
jiddeskrivi kitba, twila jew qasira, mill-awtur tal-blog. It-tweġibiet għall-post li jagħmlu l-qarrejja tal-blog
umbagħad insejħulhom il-comments.
Naħseb li f’dan il-każ kollha naqblu li kummenti
għandha tkun tajba biżżejjed.
Imma xi ngħidu dwar post?
Meta nqisu li blog mhu xejn għajr web log imqassra – jiġifieri speċi
ta’ djarju fuq l-internet, nistgħu nqisu post
bħala ‘entratura’ fi djarju, li naħseb li hija l-eqreb eżempju ta’ ħaġa
tradizzjonali li tixbah din l-għamla ta’ kitba moderna. Imma ‘entratura’ ma
ddoqqlix ħafna. Naraha ftit twila wkoll. U x’inhi l-azzjoni? – tentra? – entrajt messaġġ fuq il-blog?
Fl-istess ħin ma nħossx li għandi nibqa’
bil-kelma oriġinali Ingliża post,
għax jekk nuża lilha tiġi tixbah wisq il-kelma ‘post’ Maltija li tirreferi għal
‘lok’. U ngħiduha kif inhi, iż-żewġ kelmiet għandhom pronunzja differenti
wkoll. Mela x’nagħmlu? Nużaw il-kelma Ingliża fonetikament, u nibdew ngħidu ‘powst’?
– nippowstja? – ippowstjajt messaġġ fuq il-blog?
Ippruvajt inħares lejn is-sitwazzjoni minn
angolu ieħor. Il-kelma Ingliża fil-fatt tirreferi għal meta wieħed jibgħat xi
ħaġa bil-posta – to post a letter.
L-analoġija użata fil-blogs meħuda minn hemm. Fil-Malti diġà għandna xi ħaġa
simili: timposta, posta...
Inħoss li din hija aktar naturali. Qabelxejn
hija termini li diġà teżisti fl-ilsien u f’ħalq il-Malti. M’hemmx bżonn tqanżiħ
żejjed biex wieħed jibda jużaha b’mod naturali jew istintivament. Barra minn
hekk hija wkoll qrib biżżejjed għat-tifsira u l-funzjoni tal-ħaġa.
Għaldaqstant jien inħoss li għandi nuża din
it-termini biex nirreferi għall-posta li qed nikteb bħal issa. Il-verb naħseb
li jiġi waħdu: timposta l-kitba tiegħek fuq
il-blog.
Xi ngħidu għall-plural? Naturalment ‘postijiet’
hawnhekk ma naħsibx li hija f’lokha. Nissuġġerixxi posti.
X’taħsbu?
Mhux dwar 'powst' jew 'post' ser nikteb imma dwar 'blog', li fil-fehma tiegħi għandha tkun 'blogg', bħalma niktbu 'friġġ', jiġifieri bl-aħħar konsonanti doppja. Din kienet ġiet diskussa xi ftit żmien ilu fil-Grupp tal-Qarrejja tal-Provi. jien dejjem nikteb 'blogg' u 'bloger'.
ReplyDeletePunt tajjeb. Kelli d-dubji tiegħi għandix niktibha bil-'g' doppja. Hija waħda minn dawk il-kliem Ingliżi li l-fonetika tagħha toqgħod ħafna għall-fonetika Maltija (jew kważi). Fil-fatt nara li tagħmel ħafna sens li tinkiteb 'blogg' biex timxi mal-ortografija ta' kliem simili.
Delete