Sunday, January 19, 2014

Oħloq Stil fil-Word 2010

Ħafna drabi waqt li tkun qiegħed taħdem fuq dokument għal klijent ikollok bżonn tirreferi għall-house style tal-pubblikatur. Naturalment dan se jinkludi ħafna regoli ta’ ortografija – speċjalment fejn jidħlu varjanti jew każijiet fejn għad m’hemmx deċiżjoni uffiċjali – kif ukoll regoli ta’ preżentazzjoni: kemm inħalli spazju bejn vers u ieħor, jew paragrafu u ieħor; x’tipa nuża, u x’daqs; hemm indenzjoni fil-bidu ta’ kull paragrafu, jew le? Ġeneralment huwa x-xogħol tal-copy editor li jara li dan isir sew, imma jista’ jinqala’ l-każ li l-qarrej tal-provi jiġi mitlub jagħmlu.

l-iStyles fil-Word 2010 jistgħu jiġu utli hawn. Permezz ta’ Style tista’ tissettja ġabra ta’ struzzjonijiet li l-Word ikun jista’ jeżegwihom bi klikkjatura waħda.

[Hawnhekk se nuża l-kelma Ingliża Styles biex nirreferi għall-funzjoni partikolari li tinsab fil-Word u nagħżilha mill-kunċett ġenerali ta’ stil.]

Fit-tabella tal-Home għandek Styles fuq in-naħa tal-lemin taż-żigarella, u turik xempju tal-istili l-aktar komuni, fosthom Normal, Heading 1 u Heading 2. Jekk tiskrolja ’l fuq u ’l isfel tara li hemm ħafna aktar – prattikament għal kull element partikolari li ssib f’test. Dawn huma kollha sbieħ u tajbin, imma naturalment żgur li xi darba se jiġri l-każ li tkun trid tagħmel l-istil tiegħek, jew tqabbel stil li diġà jeżisti ma’ xi house style ta’ pubblikatur.

Ġeneralment fl-istil wieħed ikun irid jikkontrolla t-tipa u d-daqs tagħha, l-indenzjoni tal-ewwel vers tal-paragrafu, ix-xaqliba tat-test u spazji bejn il-vrus u l-paragrafi. Dawn huma biss l-aktar ħtiġijiet komuni, imma Style fil-Word jista’ jinkludi ħafna aktar elementi.

Hemm ħafna modi biex toħloq stil mill-ġdid. L-eħfef huwa billi taqbad u tittajpja sentenza jew paragrafu, tirranġa l-elementi kollha kif trid minn fuq il-buttuni fil-menù u tqabbad lill-Word joħloq Style b’dawn l-attributi kollha.

Nagħmlu mod li rrid li l-paragrafi kollha tat-test ewlieni f’dokument ikollhom dawn l-ispeċifikazzjonijiet:

·       Tipa: Georgia, daqs 11pt.
·       Xaqliba: fully justified
·       Spazju bejn vrus: doppju
·       Indenzjoni tal-ewwel vers: 1.25ċm

Ibda dokument ġdid, ittajpja l-ewwel sentenza jew l-ewwel paragrafu tat-test u poġġilu dawn l-elementi kollha.

Ħalli l-cursor xi mkien qalb it-test (jew jekk trid tkun ċert li l-Word jirreġistrah agħżlu – highlight – kollu).


Issa osserva l-ġabra ta’ xempji ta’ stili li għandek fuq iż-żigarella, u kklikkja fuq il-buttuna ċ-ċkejkna (bilkemm tidher) isfel nett fuq il-lemin. Din se tiftaħ kaxxa b’lista ta’ stili u xi buttuni taħt.

X’ikun hemm fil-lista tal-istili jiddependi mill-preferenzi ssettjati fil-programm – dwar dawn nitkellmu aktar tard f'posta oħra. Li tinteressa lilna hija l-ewwel buttuna, isfel nett fuq ix-xellug – New Style. Ikklikkja fuqha.


Se titla’ t-tieqa Create New Style from Formatting. Ħares lejn l-istampa fuq ix-xellug u l-partijiet innumrati fuqha. Se niddiskutuhom hawn taħt.

1.      L-ewwelnett għandek l-isem tal-istil. Agħtih isem ċar li tiftakru ħalli aktar tard meta tarah tkun tista’ tiftakar xi stil kien. Evita li tuża l-alfabett Malti, hawn, għax jista’ ma jintgħarafx sew mis-sistema.
2.     Malli tikklikkja ENTER wara l-isem l-istess stil se jidher awtomatikament fil-kaxxa Style for following paragraph. Dan biex juri lill-Word li l-paragrafu li jmiss se jżomm l-istess stil.
3.     Fis-sezzjoni tal-Formatting se tara li l-font u d-daqs tagħha huma kif fassalna fuq il-paġna.
4.     L-istess jgħodd għall-full justification u l-ispazju bejn il-vrus fit-tieni linja tal-Formatting.
5.     Taħt ix-xempju tal-istil għandek l-informazzjoni kollha li tajna.
6.     Ix-xempju jurik kif il-paragrafu se jkun qed jidher fuq il-paġna.

Kif wieħed jista’ jara dawn l-affarijiet kollha sibniehom diġà lesti fl-istil il-ġdid billi konna ssettjajniehom qabel ma ħloqna l-istil innifsu. Kull ma għamilna iżjed kien li nagħtu isem lill-istil.

Il-buttuna Format tista’ tagħtina ħafna aktar għażliet biex nikkontrollaw elementi oħra fl-istil. Dan nitkellmu fuqu f’posta oħra.

Issa, malli nikklikkja OK se nara li l-isem tal-istil il-ġdid tiegħi se jidher fil-lista ta’ stili fil-kaxxa u anki fiż-żigarella tax-xempji. Darb' oħra, meta jkolli bżonn nuża dawn l-elementi kollha flimkien fuq paragrafu, kemm nikklikkja isem l-istil fil-lista.

Sunday, January 12, 2014

Tastiera virtwali tal-Malti għall-iPhone/iPad

Il-kumpanija Maltija Vioside (www.vioside.com) ippubblikat app għal tastiera virtwali tal-Malti għall-iPad u l-iPhone. Din tista’ sservi biex tibgħat ittrejiet – u anki toħloq dokumenti twal – bl-ittri Maltin – ħaġa li sa ftit ilu ma kinitx possibbli. Bħala app taħdem l-istess bħall-app tal-Android li kont tkellimt dwarha ftit żmien ilu.

L-app jisimha sempliċement Malti, u tiswa inqas minn ewro. Bħal kull app oħra fuq l-iPad, tista’ tniżżilha faċilment mill-App Store. Jiena ppruvajtha fuq iPad 3, imma nimmaġina li għandha taħdem tajjeb ukoll fuq l-iPhone.

Ladarba tkun installajt l-app, il-proċedura kif tużaha hija faċli ħafna. Meta tkun trid toħloq dokument bil-Malti, minflok tmur fuq l-app li għandek bżonn – ngħidu aħna l-Pages, il-Mail, jew saħansitra xi kumment fuq Facebook – mur l-ewwel f’din l-app. Se tiftaħ f’paġna vojta, daqslikieku qiegħed tuża wordprocessor normali. Fuq il-parti t’isfel għandek it-tastiera virtwali. Il-konsonanti tal-Malti jinsabu għalihom f’filliera fuqnett tat-tastiera.

Ittajpja t-test normali. Għall-konsonanti Maltin żomm subgħajk ’l isfel fuq it-tast biex iġġib l-ittra kapitali. Malli tlesti, ittappja l-kelma Kopja. Din tpoġġilek dak kollu li tkun ittajpjajt fil-memorja.


Issa iftaħ l-app l-oħra li trid, poġġi l-cursor fejn għandek bżonn iddaħħal it-test, żomm subgħajk mal-iskrin u stenna sakemm jidhru l-buttuni s-suwed tal-għażliet. Agħżel Paste u t-test se jidħol fl-app.

Kif wieħed jista’ jinnota, il-vokali aċċentati ma jidhrux fuq it-tastiera. Dan għaliex wieħed jista’ jaċċessahom mit-tast tal-vokali mingħajr aċċent – żomm subgħajk fuq il-vokali sakemm jidhru l-għażliet, u agħżel l-aċċent li għandek bżonn.

L-app hija sempliċi ħafna, mingħajr ebda frilli imma prattika. S’issa ħadmet ma’ kull app li ppruvajt.

Sunday, January 5, 2014

Tastiera virtwali tal-Malti għall-Android

Kif tniżżel u tinstalla l-app MultiLing Keyboard fuq smartphone tas-sistema Android
L-App MultiLing Keyboard hija programm żgħir li tista’ tinstallah fuq kwalunkwe apparat li jaħdem bl-operating system Android (smartphones u tablets). Dan il-programm jista’ joħloq tastiera virtwali li tinkludi fiha l-ittri tal-alfabett Malti. L-App hija bla ħlas u tista’ tniżżilha mill-Play Store.

1.      Mill-Home Screen agħżel Play Store.     
2.     Fil-kaxxa tas-Search ittajpja “multiling” u agħżel Enter.


3.     L-app MultiLing Keyboard għandha tidher l-ewwel fil-lista. Agħżel lilha.   
4.     Agħżel Install.


5.     Agħżel Accept
6.     F’qasir żmien l-app se tidher fil-Home Screen. Agħżilha.


7.     Se jidhru l-ewwel istruzzjonijiet. Ittappja fuq il-buttuna Don’t show this message again biex tixgħelha u OK.          
8.     Agħżel 1. Enable MultiLing.


9.     Biex tibda taħdem l-app kaxkar il-buttuna Off lejn il-lemin, sakemm tidher On.     
10.  Mur lura għall-iskrin ta’ qabel billi tagħfas il-buttuna tal-vleġġa fuq ix-xellug isfel nett tal-apparat (taħt l-iskrin). Minn hawn agħżel 2. Switch IME to MultiLing biex it-tastiera ta’ MultiLing tibda tidher minflok it-tastiera oriġinali tal-apparat.


11.   Mis-Select Input Method li jidher, agħżel MultiLing keyboard (are li l-buttuna tagħha tkun mixgħula).        
12.  Mur lura għall-menù ewlieni u agħżel Enable Languages. Ixgħel il-buttuna għal Maltese u itfi dawk ta’ lingwi oħra li m’intix biħsiebek tuża.


It-tastiera tidher kull darba li tkun trid tikteb xi messaġġ. Biex taqleb għall-Malti, mexxi subgħajk fuq l-ispacebar sakemm tidher Maltese fuqha. Meta tibgħat messaġġ lil xiħadd b'dan il-mod, il-persuna se taqra l-alfabett Malti anki jekk m'għandhiex il-MultiLing installata fuq l-apparat tagħha.

Kif iġġib l-ittri Maltin: l-ewwel metodu


13.  Biex tuża l-ittri Maltin, żomm subgħajk fuq l-ittra Ingliża u stenna sakemm tidher kaxxa bl-għażliet. Il-verżjoni tal-ittra Maltija għandha tidher fil-kaxxa tal-għażliet. Agħżel lilha.

Kif iġġib l-ittri Maltin: it-tieni metodu

14.  Agħżel l-ittra Ingliża u wara agħżel it-tast tat-tikka (fuq il-lemin tal-ittra L) jew l-overscore (fuq il-lemin tal-ittra P). Innota li dawn iż-żewġ karattri mhumiex punt (fullstop) u sing (hyphen).

Kif iġġib il-vokali aċċentati


15.  Ittajpja l-ittra li trid tiġi aċċentata.    
16.  Agħżel it-tast bin-numri 123 u x-xbiha tal-mikrofonu.


17.  Agħżel it-tast ALT.       
18.  Agħżel l-aċċent (it-tieni tast mix-xellug tal-ewwel filliera). L-ittra issa għandha tidher aċċentata.

F'posta li jmiss se nitkellem dwar tastiera virtwali simili għall-iPhone u l-iPad.